چمدان : مسجد جامع ساری یکی از شاخص‌ترین آثار مذهبی خطه مازندران پنج‌شنبه عصر حدود 5 ساعت در آتش سوخت. در این بین رئیس میراث فرهنگی مازندران اعلام کرد که بالافاصله کارشناسان و نیروی یگان خود را به محل اعزام کرده است و با عملیات به موقع آتش‌نشانی و هدایت تیم اداره‌کل میراث‌فرهنگی مازندران، ایوان و شبستان اصلی و مناره‌های مسجد جامع ساری آسیب کمتری دیده‌اند. حتی آتش‌نشانان تلاش کردند تا منبر چوبی این مسجد را از گزند آتش محفوظ بدارند.

اما این تنها آتش‌سوزی بناهای تاریخی نیست و انگشت اتهام به سوی اداره اوقاف، اداره میراث فرهنگی، اداره برق و حتی آتش نشانی نشانه می‌رود که چرا اقداماتی مبنی بر سرکشی به بنا و بررسی اصول حفاظت انجام نشده است که اگر این اقدامات حافظتی و پیشگیرانه و متعهدانه انجام شده بود اینک شاهد چنین اتفاق تلخی برای یک اثر ثبت ملی با خاطره شهری مهم نبودیم.

محمد حسن طالبیان معاون میراث فرهنگی کل کشور هم یک روز پس از آتش‌سوزی در بازدید از این بنا اعلام کرد بخشی از درب‌ها و چوب‌های بکار رفته در مسجد، جدید و قابل بازسازی است اما بخشی از ابنیه مربوط به دوره قاجاری است و خسارت‌های این بخش جبران ناپذیر است.

او در سخنان عجیبی در عین حال تأکید کرد 70 درصد بخش تاریخی مسجد سالم مانده است. آن هم در حالی که این مسجد 5 ساعت در آتش سوخته و عباسعلی رضایی فرماندار ساری از تخریب صد درصدی این بنا خبر داده بود!



علیرضا صادقی امیری دبیر انجمن جوانان سپید پارس استان مازندران در گفت و گو با خبرنگار چمدان می‌گوید: «ظاهراً مسوولان میراث دورتا دور مسجد را متراژ کرده‌اند و دیواره‌های باقی مانده را جزو باقی مانده اثر به شمار آورده‌اند که از گزند تخریب در امان مانده است! گفته شده که 70 درصد بخش تاریخی سالم مانده است. با این توجیه که بسیاری از قسمت‌های بازسازی شده در و پنجره‌هایی بوده که 10 سال یا 2 سال پیش و...نصب شده است. در صورتی که وقتی بنایی ثبت می‌شود کل ماهیت و ساختار بنا وجه تاریخی به خود می‌گیرد. در غیر این صورت پس این عمل توجیه پذیر است که فرضاً بنای تاریخی را دو سال پیش مرمت کرده باشیم و دزد بیاید و تزئینات آن را ببرد یا تخریب کند و ما هم بگوییم اشکالی ندارد چون بخش مرمتی متعلق به حال است و فاقد ارزش تاریخی است!»



او می‌افزاید: «مدیران راحت‌ترین راه را انتخاب می‌کنند و صورت مسأله را پاک می‌کنند. آیا مسوولان میراث در سازمان مرکزی این موضوع را پیگیری خواهند کرد که کارشناسان میراث فرهنگی چند بار تا کنون به این بنا سرکشی کرده‌اند، آیا گزارشی از وضعیت مسجد و خطراتی که آن را تهدید می‌کند تهیه کرده‌اند و مسوولان نامه‌های لازم را برای تذکر این موارد به مسوولان ذی ربط مسجد و اوقاف زده‌اند؟ آیا در صورت اهمال کاری با خاطیان برخورد خواهد شد؟ در همان لحظات پس از آتش سوزی چگونه مسوولان میراث فرهنگی تخمین زده‌اند که 70 درصد بنا باقی مانده است؟ شب آتش سوزی شده و صبح چنین تخمینی زده‌ایم که شاید 70 درصد بنا سالم مانده باشد؟ از سر شب تا صبح چه اقدام کارشناسی انجام شده است؟ دقت این تخمین را چه کسی تضمین می‌کند؟»



این فعال میراث فرهنگی تأکید می‌کند: «در بخش معماری مساجد شمال کشور تمام تزئینات به سربندی‌ها و سقف‌های بناها و در و پنجره‌ها است. جداره‌های آجری که از قاجاری تا پهلوی به همین شکل بوده و تفاوت در سربندی‌ها، نقش اژدها و نقش شیرها، سفال‌های به کار رفته درسقف، کاشی‌های معرق و کتیبه‌ها است.»
« چطور وقتی همه پلان داخلی و تزئینات بنا از بین رفته به دلیل وجود کالبد بیرونی اعلام می‌کنیم 70 درصد بنا باقی مانده است؟! صورت مسأله را پاک نکنیم چند بنای تاریخی دیگر در سطح کشور با همین مشکل دست به گریبانند. مسوولان میراث فرهنگی کل کشور باید حداقل از تمام استان‌ها بخواهند تا پیش از آغاز فصل گرما به همه‌ اماکن تاریخی ثبت ملی سرکشی کنند و خطرات احتمالی پیش روی آنها در گرمای تابستان را پایش کنند. عین همین کار باید برای زمستان و خطرات احتمالی آن انجام شود؟ اگر آثار متعلق به میراث است ادارات میراث فرهنگی استان‌ها موظف به پیگیری هستند، اگر متعلق به نهادهای دیگر است نامه بزنند و موارد را گوشزد کنند و اگر آنها تمرد کردند یا اعلام عمومی کنند یا در جلسات فرمانداری و استانداری موضوع را مطرح کنند تا جلوی فجایع این چنینی گرفته شود.»

وی اظهار می‌کند: «به جای پنهان‌کاری این مشکل باید از پایه حل شود. این بنا‌ی تاریخی چون مسجد است تحت اختیار اوقاف است و اوقاف هر جور که دلش خواست اسپیلت نصب و کابل کشی و لوله‌کشی کرد. در آن زمان میراث فرهنگی کجا بود؟ آیا اعلام کرد که اداره اوقاف بدون نظارت ما در بنا دخل و تصرف انجام می‌دهد و به ما اجازه هیچ گونه دخالت در بنا را نمی‌دهد؟ به محض این که آتش سوزی شد میراث فرهنگی‌ها سیم میکروفن به دست گرفتند و یکباره در نقش قهرمان ظاهر شدند و در همه رسانه‌ها سخنانشان منتشر شد! هرکس نداند فکر می‌کند اداره اوقاف بدون اجازه میراث در این مسجد تاریخی آب هم نمی‌خورد.»



صادقی با اشاره به وقوع حادثه‌ای مشابه برای مسجد جامع بابل متعلق به دوره صفوی در هفت سال پیش می‌گوید: «ما هر چقدر فریاد زدیم کسی گوشش بدهکار نبود. در اثر سیم‌کشی نامناسب و جوشکاری و اتصال سیم برق ظرف نیم ساعت مسجد آتش گرفت و 30 درصد بنا از بین رفت. آیا مسجد جامع بابل درس عبرت شد؟ آیا مسوولان میراث و اوقاف به توافقی برای رسیدگی به مساجد تاریخی رسیدند. دیروز مسجد جامع بابل بود، امروز مسجد جامع ساری و فردا روز مسجد جامع قزوین یا همدان، چه فرقی می‌کند؟ آثار تاریخی متعلق به همه مردم است. مساجد تاریخی هم از جمله آثاری هستند که خاطره جمعی شهرها را شکل می‌دهند و در اعیاد یا ایام مذهبی مردم یک شهر را دور هم جمع می‌کنند. تا این مشکل به شکل بنیادین حل نشود ما باید هر روز منتظر همین اتفاق باشیم.»



او ادامه می‌دهد: «چطور وقتی همه پلان داخلی و تزئینات بنا از بین رفته به دلیل وجود کالبد بیرونی اعلام می‌کنیم 70 درصد بنا باقی مانده است؟! صورت مسأله را پاک نکنیم چند بنای تاریخی دیگر در سطح کشور با همین مشکل دست به گریبانند. مسوولان میراث فرهنگی کل کشور باید حداقل از تمام استان‌ها بخواهند تا پیش از آغاز فصل گرما به همه‌ اماکن تاریخی ثبت ملی سرکشی کنند و خطرات احتمالی پیش روی آنها در گرمای تابستان را پایش کنند عین همین کار باید برای زمستان و خطرات احتمالی آن انجام شود؟ اگر آثار متعلق به میراث است ادارات میراث فرهنگی استان‌ها موظف به پیگیری هستند، اگر متعلق به نهادهای دیگر است نامه بزنند و موارد را گوشزد کنند و اگر آنها تمرد کردند یا اعلام عمومی کنند یا در جلسات فرمانداری و استانداری موضوع را مطرح کنند تا جلوی فجایع این چنینی گرفته شود.»











[related-post id="39708"]

[related-post id="39589"]

[related-post id="39609"]

[related-post id="39579"]

[related-post id="39573"]

[related-post id="39537"]

[related-post id="39527"]
کد خبر 39799

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 8 =