در فیلم منتشر شده یک دوستدار میراث فرهنگی تأکید شده است که لودرها از میان محوطه ثبت ملی نایبند گذشته‌اند آن هم در حالی که پیش‌تر بهانه این بوده که محوطه ثبت ملی نیست یا هنوز تعرض‌ها و ساخت و سازها به داخل محوطه کشیده نشده است.

این فرد به شدت از سکوت و بی‌تفاوتی میراث فرهنگی در قبال این محوطه تاریخی گلایه می‌کند و در فیلم به بلوک‌های سیمانی و تپه‌ای صاف شده اشاره می‌کند.

به گفته این دوستدار میراث فرهنگی دو سه سالی است محوطه با این وضعیت دست به گریبان است اما مسوؤلان میراث فرهنگی سکوت را پیشه خود کرده‌اند.


از سویی او بر این موضوع تأکید می‌کند که چرا این هزینه‌های گزاف هرساله که بهانه حفظ هویت خلیج فارس در قالب همایش و نمایش صرف می‌شود به خرید محوطه‌های باستانی و آزادسازی و کاوش و مرمت آنها تعلق نمی‌گیرد.

[caption id="attachment_۳۵۴۰۵" align="aligncenter" width="۸۰۰"]

طاق محوطه باستانی نایبند پیش از فروریختن[/caption]

در این بین منابع موثق خبر می‌دهند از آنجا که زمان دقیق این فیلم مشخص نیست پژوهشکده باستان شناسی در نامه‌ای به مدیرکل میراث فرهنگی بوشهر خواستار ارائه گزارشی از وضعیت این محوطه شده تا پس از بررسی آن دست به اقدام مقتضی بزند.

حال این پرسش مطرح است که آیا مسوؤلان میراث فرهنگی استان بوشهر و معاونت میراث فرهنگی کل کشور در سفری که علی اصغر مونسان رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در روز ۱۰ اردیبهشت روز خلیج فارس به این استان داشت، او را از وضعیت وخیم محوطه‌های باستانی این استان که آماج انواع طرح‌های عمرانی بویژه طرح‌های نفت و گاز و پتروشیمی قرار گرفته‌اند، مطلع ساخته‌اند؟ در این صورت رییس سازمان با توجه به شرایط خاص کرانه شمالی خلیج فارس و شیطنت‌های کشورهای جنوبی این کرانه چه تصمیمی  برای حفظ این میراث گهربار  کشور در این خطه گرفته است؟

[caption id="attachment_۳۵۴۰۶" align="aligncenter" width="۸۰۰"]

تعرض مردم بومی به این طاق در سال گذشته
[/caption]

به گفته فعالان میراث فرهنگی این محوطه باستانی داخل پارک ملی- دریایی نایبند قرار دارد و در دوران آل بویه به دلیلی مصون بودن از باد و طوفان لنگرگاه بندر سیراف بوده است اما این بندر مهم از سال ۹۹- ۹۳ که عسلویه تبدیل به شهرستان شده در معرض تخریب‌های جدی به بهانه توسعه قرار گرفته است و با وجود ثبت ملی بودن از سوی مردم برای ساختن خانه و ویلا و ... مورد تعرض قرار می‌گیرد. اکنون هم  بخش قابل توجهی از این محوطه تسطیح و دیوارکشی شده است و میراث فرهنگی هم واکنشی نشان نمی‌دهد.

[caption id="attachment_۳۵۴۰۷" align="aligncenter" width="۸۰۰"]

همان مکان پس از تسطیح و آغاز ساخت و ساز[/caption]

محوطه تاریخی نایبند، در جهبه غربی روستای هاله و در حاشیه ساحل عسلویه واقع شده است. وجه تسمیه نایبند را «ناوبند» یا «نابد» دانسته‌اند و آن را محلی برای بستن ناو (کشتی) و یا پناهگاه و حافظ کشتی معنا کرده‌اند.

این بندر همزمان با رونق سیراف در سده‌های سوم و چهارم هجری قمری شروع به رشد و توسعه کرده و به عنوان یک بندر مهم نقش ویژه‌ای را در شبکه تجارت دریایی خلیج فارس ایفا کرده است. از نگاه بسیاری از محققان، اهمیت نایبند از آن جهت است که با اتکا به موقعیت ویژه جغرافیایی خود، همواره به عنوان یک لنگرگاه و پناهگاه منحصربه فرد طبیعی عمل کرده و کشتی‌ها را از گزند طوفان و امواج مصون داشته است.

به گزارش چمدان، حسین توفیقیان در پایان نامه دکترای خود «مطالعــه ســفال اژدری خلیج فــارس در دوره پــارت و ساســانی در سال ۱۳۹۰» توضیح می‌دهد که بررســی‌های باستان شــناختی بنــادر شــمالی خلیج فــارس، در حاشــیه خلیــج نایبنــد دو بنــدر مهــم به نــام نایبنــد و بســاتین (هالــه) شناســایی شــده اســت. در بررســی ســطحی بنــدر نایبنــد یــک قطعــه کــف ســفال اژدری شناســایی شــده کــه دارای ســفال بــا رنــگ قرمــز و انــدود قیــر در بخــش داخلــی اســت.


سال ۸۹ هم دکتر اسماعیل اسماعیلی جلودار از این محوطه بازدید داشته است.

با توجه به اهمیت این بندر، محوطه نایبند در تاریخ هشتم بهمن ماه ۱۳۸۵ در فهرست آثار ملی کشور به شماره ۱۷۱۱۸ثبت شده است که با  این  وجود تا کنون اقدام مثمرِ ثمری جهت حفاظت از آن صورت نپذیرفته است و روز به روز بر ابعاد تخریب این محوطه افزوده می‌شود. افزون بر تخریب‌هایی که از سال ۹۱ به بهانه توسعه توسط مردم صورت گرفته است، بخش عمده‌ای از محوطه هم در سال‌های ابتدایی انقلاب و در هنگام احداث راه از سوی جهاد سازندگی تخریب شد. طاق این اثر که آخرین معماری باقیمانده ملموس محوطه باستانی بود هم در دی ماه ۹۶ فرو ریخت و روند تخریب‌ها همچنان ادامه دارد.

[caption id="attachment_۳۵۴۱۰" align="aligncenter" width="۱۰۸۰"]

تصاویری متعلق به محوطه تاریخی نای بند و تعرضات به آن در طول چند سال گذشته [/caption]
 

کد خبر 35318

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 16 =