چمدان: بی بی سی نوشت: این کتاب‌ها از ایران، افغانستان، شبه قاره هند و آسیای میانه به دست کتابخانه کنگره رسیده است. روند مجازی کردن این آثار حدود سه سال طول کشیده و امسال به مناسبت عید نوروز به طور رایگان در وب سایت کتابخانه کنگره در اختیار عموم قرار گرفته است.

این مجموعه کتاب‎های ادبی، تاریخی، علمی و دینی شامل ۱۷۰ اثر نفیس است، از جمله نسخ خطی مثنوی معنوی مولوی، خمسه نظامی گنجوی و شاهنامه فردوسی که به سبک‌های مختلف زبان فارسی قرن‌ها پیش در شیراز، هرات، سمرقند و بخارا یا کشمیر نگارش شده است.

دست‌اندرکاران کتابخانه کنگره - بزرگ ترین نهاد فرهنگی فدرال که در عمل کتابخانه ملی آمریکاست - از حدود صد سال پیش این کتاب ها را جمع‌ آوری و حالا آنها را وارد دنیای مجازی کرده‌اند.

هیراد دینوری، کتابدار مرجع بخش زبان‌های ایرانی کتابخانه کنگره، سه سال است که روی این پروژه کار کرده است. دینوری به بی بی سی می‌گوید حدود یک سوم از کتاب‌ها از ایران، یک سوم از شبه قاره هند و یک سوم دیگر از آسیای میانه، افغانستان و سرزمین‌های عثمانیست.

او می‌گوید: اکثر آنها در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ به کتابخانه فروخته شدند. کسی که این کار را انجام داد یک متخصص آثار اسلامی بود به نام کرکور میناسیان که در لندن و پاریس بودند.

[caption id="attachment_215055" align="aligncenter" width="624"]بخشی از یک کتاب خطی جیبی متعلق به دوران قاجار بخشی از یک کتاب خطی جیبی متعلق به دوران قاجار | عکس: LIBRARY OF CONGRESS[/caption]

به نظر می‌رسد قدیمی‌ترین کتاب در این مجموعه یک جلد مثنوی جلال‌الدین محمد بلخی باشد که در سال ۱۴۴۱ میلادی (۸۴۵ قمری) به خط نستعلیق احتمالا در هرات یا شیراز چاپ شده است.

یک کتاب کوچک جیبی متعلق به دوران قاجار هم در این مجموعه وجود دارد که با گزیده‌هایی از غزلیات عاشقانه مشاهیری چون سعدی و حافظ شروع و با اشعار شعرای نه چندان معروف دوران قاجار تمام می‌شود. جلد کتاب با لاک و روغن نقاشی شده و حاوی تصاویر مینیاتوری درباره روایت‌های عاشقانه‌ای مانند خسرو و شیرین است.

از جمله کتاب‌های دیگر این مجموعه یک جلد خمسه نظامی گنجوی است که در قرن ۱۷ میلادی در کشمیر هند نوشته شده است. در این مجموعه همچنین حداقل دو جلد قرآن مربوط به دوران صفوی وجود دارد که تذهیب کاری و تزیین شده است و توضیحات فارسی دارد.

کتابخانه کنگره حدود پنج سال پیش تعدادی از کتاب‌های خطی و چاپ سنگی‌اش را در نمایشگاه هزار سال کتاب فارسی در معرض دید عموم قرار داد اما این اولین بار است که این تعداد کتاب خطی در فضای مجازی در اختیار عموم قرار می‌گیرد.

[caption id="attachment_215056" align="aligncenter" width="624"] هیراد دینوری کتابدار مرجع کتابخانه کنگره می‌گوید: حدود یک سوم از کتاب‌ها از ایران، یک سوم از شبه قاره هند و یک سوم دیگر از آسیای میانه، افغانستان و سرزمین‌های عثمانیست[/caption]

هیراد دینوری می‌گوید:‌ یکی از شاهنامه‌های ما با توجه به کاری که روی جلد بیرونی‌اش شده معلوم است که از سمرقند و بخارا آمده است. همین طور یک گلستان سعدی داریم که خیلی زیباست که به نظر می‌آید یا از سمرقند باشد یا از بخارا…. همین طور کتاب‌های دیگری هستند که از ازبکستان و تاجیکستان کنونی به دست ما رسیدند.

قرار است که در سال‌های آینده کتابخانه کنگره کتاب‌های فارسی چاپ‌های سنگی و سربی خود را هم به شکل دیجیتال منتشر کند.

هیراد دینوری می‌گوید در مراحل بعدی حداقل ۶۰۰ جلد کتاب چاپ سنگی و بعد کتاب‌های چاپ سربی از جمله انجیل‌های نفیسی که در اروپا به فارسی چاپ شده‌اند به طور مجازی در اختیار عموم قرار خواهد گرفت.
کد خبر 215033

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 6 =