جزئیات کشف جدید و مهم بازار حضرتی | کشف سفالی احتمالا متعلق به دوران پیش از تاریخ و برج و باروی عصر صفویه | تاریخ تهران اینجا جابجا می‌شود؟

چمدان: قدير افروند این مطلب را امروز 16 دی ماه اعلام کرد و از ادامه گمانه زني‌های باستان شناسي در ملك پلاك 24 بازارحضرتي تهران خبر داد.

وی اضافه کرد: باستان شناسان در ادامه گمانه زنی‌ها در بازار حضرتی به بخشی از سازه خشتی قطوری دست یافتند که احتمالا" بخشی از برج و باروي عصر صفويه تهران است یعنی همان نخستین حصاری كه بنا به تصريح متون تاريخي به دستور شاه طهماسب صفوي، تهران را صاحب قلعه‌اي با صد و چهارده برج کرد.

قدير افروند با ارائه گزارشی از فعالیت‌های باستان شناسی در این منطقه ادامه داد: هیأت باستان شناسی در ترانشه 1 و 2 خيلي زود با اولين لايه‌هاي تاريخي شامل كف فرش آجري و آثار ديوارهاي اجري و خشتي مواجه شد.

مسئول مركز باستان شناسي اداره كل میراث فرهنگی استان تهران گفت: دراين دو ترانشه حداقل 3 دوره و 5 فاز معماري تاعصر صفوي شناسايي شده و مواد فرهنگي بدست آمده در اين دو ترانشه شامل قطعات سفال و كاشي از دوره‌هاي مختلف است.

افروند با بیان اینکه به منظور حفظ اين آثار معماري تاريخي ادامه كاوش در این قسمت متوقف و ترانشه بعدي باشماره ٣ در انتهاي مغازه جانمايي شد، افزود: در این ترانشه هم در کمترین زمان آثار ديوارخشتي نمایان شد كه در ابتدای امر يك معماري ساده و متداول خشتی را القا مي‌كرد.

[related-post id="199056"]

این باستان شناس افزود: به طور معمول اين ترانشه بايد ترانشه پيشرو می‌بود و بابرداشتن خشت‌ها به منظور رسيدن به لايه‌هاي پايين‌تر کاوش تا سطح خاك بكر ادامه پيدا مي‌كرد اما كنجكاوي معمول باستان‌شناسانه براي شناخت بيشتر دامنه و گستره اين ديوار خشتي در جوانب به حفر ترانشه بعدي منجر شد.

وی با ابراز خرسندی از اینکه خوشبختانه در ترانشه 4 نیز اين ديوار خشتي ادامه پيدا کرد و ادامه آن در ترانشه 5 نیز بطور کامل تداوم داشت، گفت: انحناي موجود در لبه بيروني اين ديوار قطور خشتي و عرض با قطر حدود 6 متري آن ذهن مخاطب را به نشانه‌های برج و باروي تاريخي تهران در دوره صفويه رهنمون می‌کند.

این باستان شناس افزود: ما در اين نقطه از شهر تهران با بخشي از برج و باروي عصر صفويه تهران روبرو هستيم.

افروند در ادامه با اشاره به وجود شواهد تاریخی برای این ادعا گفت: در روضه الصفا این نکته ثبت شده که «شاه طهماسب که دارالملکش قزوین بود گاه برای زیارت مراقد مطهره ری و مواقعی هم برای شکار در حوالی طهران از این مکان عبور می‌کرد، به آبادی آن رغبت کرد و برج و باروی متین بر شهر بیفزود و حکومتش به دولتخواهان خود تفویض کرد.»

وی اضافه کرد: بر این اساس، حصار و باروی طهران دارای چهار دروازه بود؛ دروازه حضرت عبدالعظیم یا دروازه اصفهان در ابتدای بازار حضرتی - دروازه دولاب در مدخل بازارچه نایب السلطنه در خیابان ری فعلی - دروازه شمیران در مدخل پامنار - دروازه قزوین در مدخل بازار چه قوام الدوله در میدان شاهپور فعلی. نکته جالب اینکه این برج و بارویی که ما گمان می‌کنیم حصار صفوی تهران باشد درست در حدودی است که در طرح‌های سیاحان و نقشه‌های تاریخی شهر تهران، دروازه حضرت عبدالعظیم قرار داشته لذا این سازه باید یکی از نیم برج‌های طرفین دروازه مذکور باشد.

این باستان شناس گفت: البته هنوز پيگردي گستره اين بارو خشتي در گوشه شمال شرقي ترانشه 5 ادامه دارد و در روزهاي پاياني كاوش آگاهي مان دراين باره نيز توسعه خواهد يافت.

[related-post id="198217"]

سرپرست هیأت باستان شناسی در ادامه گفت: در ترانشه 6 در غرب اين آثار معماري خشتي از ادامه و گسترش آن خبري نيست و تنها بر روي لايه سطحی بقاياي يك كوره فلز گري (احتمالا") قاجاري و تعدادي اشياء سنگي و کاشی به دست آمد.

مسئول مركز باستان شناسي اداره كل میراث فرهنگی استان تهران با بیان اینکه ترانشه 7 پس از عقب نشيني‌هاي مكرر ما براي يافتن ابعاد باروي خشتي، سرانجام به گوشه شمال غربي فضاي پشتي مغازه انجاميد، گفت: در اين ترانشه كه ترانشه پيشرو براي رسيدن به سطح خاك بكر نيز خواهد بود گروه در لايه‌هاي اوليه به مواد فرهنگي (قطعات سفالينه) قابل توجهي دست يافتیم كه تماما به پيش از دوره صفويه يعني حداقل دوران تيموري تعلق دارد چرا که اين لايه‌ها درست زير كف باروي خشتي قرار دارد و تمامی قطعات سفال به لحاظ سبک و تکنیک متعلق به دوران تیموری و قبل‌تر است.

این باستان شناس گفت: در ادامه گمانه زنی‌ها آنطور که انتطار می‌رفت به قطعه سفالی احتمالا" متعلق به دوران پیش از تاریخ دست پیدا کردیم که به زودی برای سال‌یابی به آزمایشگاه تخصصی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار فرهنگی - تاریخی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ارسال خواهد شد و نتیجه با هر تاریخی پیش از دوران تاریخی، خود اهمیت این کاوش باستان شناسی در ابرشهر تهران را دو چندان خواهد کرد.

افروند افزود: كاوش در ترانشه پيشرو براي رسيدن به لايه‌هاي زيرين تاسطخ خاك بكر در روزهاي اينده ادامه خواهد يافت.

به گزارش چمدان، اوایل دی ماه به طور اتفاقي قطعاتي از سفالينه و استخوان در ميان خاكبرداري ناشي از تعميرات ملك پلاك 24 بازار حضرتي تهران بدست آمد كه اين موضوع توسط شهردار ناحيه بازار به معاونت ميراث فرهنگي استان گزارش و در نهايت با مراجعه و توجيه مالك و در نهایت اخذ مجوز از پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برنامه گمانه‌زني باستان شناسي در آن آغاز و تا کنون ادامه دارد.

[related-post id="198282"]
کد خبر 200330

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 8 =