پایان بررسی‌های آرکئوژئوفیزیک در نارین قلعه میبد

چمدان:بررسی باستان شناختی بخش محوطه مردم نشین ارگ نارین قلعه به وسیله پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی شهر تاریخی میبد و توسط کورش محمدخانی با روش مغناطیس سنجی به پایان رسید.

 

«ساشا ریاحی مقدم» مدیر پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی شهر تاریخی میبد با اعلام این این خبر گفت: با توجه به سیاست های کلان پایگاه پژوهشی شهر تاریخی میبد، فضای مردم نشین در جنوب ارگ نارین قلعه، براي بررسی مغناطیسی سنجی در نظر گرفته شد.

 

او گفت: با توجه به محدودیت هاي فضایی که در این سایت تاریخی وجود داشت، تصمیم گرفته شد که حداکثر وسعت قابل برداشت مغناطیسی، مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین از قسمت بوکن هاي دیوار جنوبی و به فاصله حدود یک متري بررسی آغاز و تمامی فضای محوطه موجود برداشت شد.

 

به گزارش روابط عمومی معاونت میراث فرهنگی؛ ریاحی مقدم همچنین به بررسی های مغناطیس سنجی در زوایای مختلف ارگ اشاره کرد و افزود: در بخش شرقی، تا حدود دو متري دیوار شرقی مورد بررسی قرار گرفت، دیوار غربی نیز به همین ترتیب تا حدود سه متري پیمایش شد. در قسمت جنوبی و جنوب غربی وجود تابلوهاي فلزي معرفی و کانکس نگهبانی و وسایل فلزي دیگري چون آبخوري و ... به دلیل ایجاد نویز و اغتشاشات مغناطیسی، باعث شد که در این قسمت گوشه کوچکی از حیاط مورد بررسی قرار نگیرد. بعد از محدوده حیاط و تا دیوار محافظتی جنوبی به دلیل وضعیت توپوگرافی، آلودگی هاي ژئوفیزیکی و نبود  امکان پیمایش مغناطیسی، برداشتی صورت نگرفت اما در مجموع بخش اعظم حیاط نارین قلعه مورد پیمایش قرار گرفت.

 

به گفته مدیر پایگاه پژوهشی میبد، ژئوفیزیک اکتشافی یا کاربردي، شامل اندازه گیري خصوصیات فیزیک مواد زیر سطحی با استفاده از تکنیک ها و وسایل خاص به منظور اکتشاف ثروت های فرهنگی پنهان شده در دل زمین و همچنین براي انجام مطالعات زمین شناسی مهندسی است.

 

او تاکید کرد: باستانشناسان معمولاً روش هاي ژئوفیزیکی را سنجش از دور باستان شناختی و یا بررسی ژئوفیزیک کاربردي در باستانشناسی می نامند. امروزه کاربرد این روش ها به طور چشمگیري در باستانشناسی افزایش یافته است. عامل اصلی این است که روشهاي ژئوفیزیکی امکان شناسائی سریع از مکان مورد نظر را در اختیار باستانشناس قرار میدهد.

 

به گفته ریاحی مقدم، روشهاي ژئوفیزیکی سطحی متداول، معمولاً قادر به آشکار ساختن پراکندگی خاکها، به خاطر وجود اجسام مدفون در آنها بوده و همچنین قادر به مشخص ساختن حفره ها و فضاهاي خالی در ساختمان هاي عظیمی همچون دژهاي قدیمی و قلعه های عظیم است؛ کلیه این فعالیت ها به سرعت و بدون آشفته ساختن خاك صورت می گیرد. ممکن است توانائی اکتشاف بدون تخریب یک مکان، براي یک زمین شناس چندان اهمیت نداشته باشد، با این وجود یک باستانشناس می داند که کاوش یک مکان، راهی را براي تخریب بقایاي حفظ شده، بوسیله آب و هوا و سارقان آثار باستانی فراهم می آورد. از میان روش هاي مختلف ژئوفیزیکی موجود، روشهاي ژئومغناطیس یا مغناطیس سنجی، ژئو الکتریک، ژئو رادار و الکترومغناطیس بیشترین کاربرد را در بررسی و مطالعات باستانشناسی دارا هستند. این روش ها با توجه به محدودیتها و محیط هایی که محوطه هاي باستانی در آن قرار دارند، مورد استفاده واقع می شوند. از بین این روشها، بررسی مغناطیس سنجی، بیشترین استفاده را در بررسی محوطه هاي باستانی دارد.

 

آنطور که مدیر پایگاه پژوهشی میبد گفت: با این حال در انجام بررسی هاي مغناطیس سنجی محدودیت هایی وجود دارد. از جمله اینکه وجود آلودگی هاي ژئوفیزیکی همچون فنس هاي فلزي، تیرهاي برق، آلودگی هاي فلزي سطحی و یا وجود کانالهاي برق و آب در زیر سطح زمین در محوطه، محدودیت هایی را در برداشت ها ایجاد می کند. وجود این آلودگی ها باعث ایجاد نویز در نقشه مغناطیسی و به طبع مخدوش کردن داده هاي مغناطیسی باستانی در زیر سطح می شوند. با این وجود کاربرد این روش در باستانشناسی روز به روز افزایش یافته و لزوم آن قبل از شروع کاوشهاي باستانشناسی امري واجب و ضروري است. با توجه به نوع آب و هوا و تنوع اقلیم در ایران، از این روش میتوان در بیشتر محوطه هاي باستانی بهره گرفت و علاوه بر صرفه جویی در زمان و بودجه در کمترین مدت به وجود و یا عدم وجود آنومالی هاي باستانی در منطقه پی برد و سپس براي مطالعات و کاوش هاي باستانشناسی برنامه ریزي کرد.

 

گفتنی است؛ کهن دژ نارین قلعه بر بالای بلندترین پشته ی گلی زمین به ارتفاع 25 متر، بصورت دماغه ای پیش آمده واقع شده است. قلعه یا ارگ، حاکم نشین شهر بوده و حاکمیت سیاسی محدوده ای وسیع (خارج از حد مرزهای سیاسی امروزی) را بر عهده داشته است. این عمارت خشتی افسانه ای، کهن ترین بنای استان یزد است که بر اساس تازه ترین کاوش های باستان شناسی انجام شده توسط پایگاه پژوهشی میبد ، آثاری مربوط به اواسط هزاره ی چهارم قبل از میلاد در آن به دست آمده است.

 
کد خبر 183424

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 2 =